เครื่องคำนวณเงินเกษียณ: ต้องมีเงินเท่าไหร่ถึงจะพอใช้หลังเกษียณ

วิธีคิดเงินเกษียณ ทีละขั้น

เครื่องมือนี้ตอบคำถามว่า "ต้องมีเงินก้อนเท่าไหร่ ณ วันเกษียณ จึงจะใช้ได้ตลอดจนถึงอายุขัยที่คาดไว้" โดยคิดเป็น 4 ขั้น:

1. ค่าใช้จ่ายต่อปี ณ วันนี้ = ค่าใช้จ่ายต่อเดือนที่ต้องการ × 12
2. ปรับด้วยเงินเฟ้อถึงวันเกษียณ: รายจ่ายปีแรกหลังเกษียณ = รายจ่ายต่อปี × (1 + เงินเฟ้อ)^{จำนวนปีที่เหลือก่อนเกษียณ}
3. รายจ่ายแต่ละปีหลังเกษียณ โตตามเงินเฟ้อต่อไปทุกปี จนถึงอายุขัย
4. หามูลค่าปัจจุบัน ณ วันเกษียณ ของรายจ่ายทุกปีนั้น โดยคิดลดด้วยผลตอบแทนหลังเกษียณ ผลรวมคือ "เงินก้อนเป้าหมาย"

ถ้าเขียนเป็นสูตร (ถอนเงินปลายปี) ให้ C คือรายจ่ายปีแรกหลังเกษียณ, g คือเงินเฟ้อ, r คือผลตอบแทน, n คือจำนวนปีหลังเกษียณ:

เงินก้อนเป้าหมาย = C ÷ (r − g) × [ 1 − ((1 + g) ÷ (1 + r))ⁿ ]

ตัวอย่างที่ 1: ต้องมีเงินก้อนเท่าไหร่

อายุ 45 ปี อยากเกษียณอายุ 60 ปี คาดว่าจะอยู่ถึง 90 ปี ใช้จ่ายเดือนละ 20,000 บาท (ราคาวันนี้) เงินเฟ้อ 3% ผลตอบแทนหลังเกษียณ 4%

• รายจ่ายต่อปีวันนี้ = 20,000 × 12 = 240,000 บาท
• อีก 15 ปีก่อนเกษียณ รายจ่ายปีแรก = 240,000 × 1.03¹⁵ ≈ 373,912 บาท
• ช่วงเกษียณ 30 ปี (60 → 90) เงินก้อนเป้าหมาย ≈ 9,408,740 บาท

สังเกต: ถ้าไม่คิดเงินเฟ้อและผลตอบแทน จะได้แค่ 240,000 × 30 = 7.2 ล้านบาท ซึ่งต่ำกว่าความจริงราว 2.2 ล้านบาท

ตัวอย่างที่ 2: เงินที่มีจะใช้ได้ถึงอายุเท่าไหร่

อายุ 35 ปี เกษียณ 60 ปี ใช้เดือนละ 30,000 บาท (ราคาวันนี้) มีเงินก้อน ณ วันเกษียณ 5 ล้านบาท เงินเฟ้อ 3% ผลตอบแทน 4% — เงินจะหมดตอนอายุ 68 ปี แต่ถ้ามี 10 ล้านบาท จะใช้ได้ถึงประมาณ 75 ปี

เพราะรายจ่ายปีแรกหลังเกษียณคือราว 753,760 บาท (เงินเฟ้อ 25 ปี) ทำให้ 5 ล้านบาทหมดเร็วกว่าที่หลายคนคิด

ข้อจำกัดที่ควรรู้

• สมมติว่า เงินเฟ้อและผลตอบแทนคงที่ทุกปี ซึ่งในความจริงไม่เป็นเช่นนั้น ผลตอบแทนที่ผันผวนในช่วงต้นเกษียณมีผลมาก
• สมมติว่า ถอนเงินปลายปี หากถอนต้นปี เงินก้อนที่ต้องใช้จะมากขึ้นเล็กน้อย
• ไม่รวมภาษี ค่ารักษาพยาบาลก้อนใหญ่ และเงินสำรองฉุกเฉิน ซึ่งควรเผื่อแยกต่างหาก
• ไม่หักเงินที่มีอยู่แล้ว เช่น PVD, RMF, บำนาญประกันสังคม ให้นำมาลบออกเพื่อหา "ช่องว่าง" ที่ต้องเตรียมเพิ่ม (ลองใช้ เครื่องคำนวณบำนาญประกันสังคม)

โจทย์ให้ลองคิด (สำหรับใช้สอน)

1. จากตัวอย่างที่ 1 ถ้าเงินเฟ้อเป็น 4% แทน 3% เงินก้อนเป้าหมายเปลี่ยนไปเท่าไหร่? ผลตอบแทนที่ลดลง 1% ให้ผลต่างกว่ากันไหม?
2. ถ้าเลื่อนอายุเกษียณจาก 60 เป็น 65 ปี เงินก้อนเป้าหมายลดลงหรือเพิ่มขึ้น เพราะอะไร? (คิดสองด้าน: เวลาเก็บเงินเพิ่ม และจำนวนปีหลังเกษียณที่สั้นลง)
3. ถ้าคาดอายุขัยเป็น 100 ปี แทน 90 ปี ต้องเตรียมเงินเพิ่มเท่าไหร่? เหตุใดจึงควร "เผื่ออายุยืน"?