วางแผนเกษียณวางแผนการเงิน11 ก.ค. 2569 • อ่าน 6 นาที

การเงินส่วนบุคคล (Personal Finance) คืออะไร? ทำไมไม่ควรนำการเงินของลูกมาเป็นแผนเกษียณของเรา

โดย วิกรณ์ คุณศรีรักษ์สกุล นักวางแผนการเงิน CFP® — vikorn.planner

การเงินส่วนบุคคล (Personal Finance) คืออะไร? ทำไมไม่ควรนำการเงินของลูกมาเป็นแผนเกษียณของเรา

การเงินส่วนบุคคล (Personal Finance) คืออะไร? ทำไมไม่ควรนำการเงินของลูกมาเป็นแผนเกษียณของเรา

💬 "เกษียณแล้ว เดี๋ยวลูกก็ดูแล"

เป็นประโยคที่ผมได้ยินอยู่บ่อยครั้ง เวลาพูดคุยกับลูกค้าเรื่องการวางแผนเกษียณ หลายครั้งประโยคนี้ไม่ได้เกิดจากการวางแผนอย่างรอบคอบ แต่เกิดจากความเชื่อที่ส่งต่อกันมาว่า เมื่อถึงวันที่พ่อแม่อายุมากขึ้น ลูกย่อมมีหน้าที่ดูแล

ผมไม่เคยสงสัยในความรักหรือความกตัญญูของลูก เพราะผมเชื่อว่าลูกแทบทุกคนต่างก็อยากตอบแทนผู้มีพระคุณเมื่อมีโอกาส แต่ในฐานะนักวางแผนการเงิน ผมมักตั้งคำถามกลับเสมอว่า... เรากำลังวางแผนการเงินของตัวเอง หรือกำลังวางแผนบนการเงินของลูกกันแน่?

💼 การเงินส่วนบุคคล (Personal Finance) คืออะไร?
การเงินส่วนบุคคล (Personal Finance) คือ การบริหารจัดการเงินของบุคคลนั้นๆ ด้วยตัวเอง ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่การหารายได้ การออม การลงทุน การบริหารความเสี่ยง ไปจนถึงการวางแผนเกษียณ เพื่อสร้างความมั่นคงทางการเงินโดยไม่ต้องพึ่งพาผู้อื่น

หลายคนเข้าใจผิดว่านี่คือการบริหารเงินของ "ครอบครัว" แต่แท้จริงแล้ว คำสำคัญของเรื่องนี้คือคำว่า "ของตนเอง" แผนการเงินของเรา ควรตั้งอยู่บนรายได้ ทรัพย์สิน และศักยภาพในการสร้างรายได้ของเรา ไม่ใช่นำรายได้ของคนอื่นมาเป็นส่วนหนึ่งของแผน แม้ว่าคนคนนั้นจะเป็นลูกของเราก็ตาม

ในทางกลับกัน การเงินของลูกก็คือการเงินส่วนบุคคลของเขาเช่นกัน เขามีเป้าหมายชีวิต มีครอบครัว มีบ้านที่อยากซื้อ และมีเงินเกษียณที่ต้องเตรียม การนำการเงินของลูกมาเป็นส่วนหนึ่งของแผนเกษียณเรา จึงผิดหลักการของ Personal Finance อย่างสิ้นเชิง

👨‍👩‍👧‍👦 โครงสร้างครอบครัวไทยที่เปลี่ยนไป: ทำไมถึงหวังพึ่งลูกไม่ได้เหมือนอดีต?

การวางแผนการเงินที่ดี ควรตั้งอยู่บนข้อเท็จจริงมากกว่าความคาดหวัง หากเราดูข้อมูลจากสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติ จะพบความจริงที่น่าสนใจว่า แม้จำนวนผู้สูงอายุในไทยจะเพิ่มขึ้น แต่สัดส่วนของผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่กับลูกหลานกลับลดลงอย่างชัดเจน จากเดิมที่เคยมีสัดส่วนสูงถึง 85.8% ในปี พ.ศ. 2537 ได้ลดลงเหลือเพียง 65.0% ในปี พ.ศ. 2567 ตัวเลขสถิตินี้ไม่ได้หมายความว่าลูกหลานทอดทิ้งพ่อแม่ แต่สะท้อนให้เห็นถึงบริบทสังคมที่เปลี่ยนไป ดังนี้ 🏙️ การย้ายถิ่นฐาน: คนรุ่นใหม่ต้องย้ายเข้ามาในเมืองใหญ่หรือต่างถิ่นเพื่อหางานทำ 💍 การสร้างครอบครัว: คนแต่งงานช้าลง และมีครอบครัวขนาดเล็กลง 📈 ภาระค่าครองชีพ: ค่าครองชีพสูงขึ้น ทำให้คนรุ่นใหม่ต้องใช้เวลาและทรัพยากรมากขึ้นในการตั้งตัว เมื่อบริบทของสังคมเปลี่ยนไป วิธีคิดเรื่องวิธีวางแผนเกษียณก็ควรเปลี่ยนตาม การวางแผนชีวิตหลังเกษียณจึงไม่ควรตั้งอยู่บนสมมติฐานที่ว่าลูกจะเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายให้อีกต่อไป

❤️ ความกตัญญูคือความรัก ไม่ใช่เครื่องมือในการวางแผนการเงิน

ผมไม่ได้กำลังบอกว่าลูกไม่ควรดูแลพ่อแม่ ตรงกันข้าม ผมเชื่อว่าความกตัญญูเป็นคุณค่าที่งดงามและเป็นสิ่งที่ควรรักษาไว้ แต่ในมุมของการวางแผนการเงิน ความกตัญญูไม่ควรถูกใช้แทนการวางแผน เราไม่มีทางรู้เลยว่าในอีก 20 หรือ 30 ปีข้างหน้า ลูกจะต้องเผชิญกับวิกฤตเศรษฐกิจหรือภาระอะไรบ้าง เขาอาจกำลังผ่อนบ้าน ดูแลครอบครัว หรือต้องเก็บเงินเกษียณของตัวเอง หากแผนเกษียณของเราพึ่งพารายได้ของลูกเพียงอย่างเดียว เมื่อชีวิตของลูกสะดุด แผนของเราก็จะพังทลายลงไปพร้อมกัน หากลูกเรียนจบ มีงานทำ สามารถเลี้ยงดูตัวเองได้ และไม่ต้องกลับมาขอความช่วยเหลือจากพ่อแม่ นั่นคือความสำเร็จที่น่าภาคภูมิใจที่สุดแล้ว และหากวันหนึ่งลูกพร้อมที่จะกลับมาดูแล นั่นควรเป็น "ของขวัญของชีวิต" ไม่ใช่ "แผนการเงิน" ที่เราไปกะเกณฑ์ไว้

🎯 บทสรุป

การเงินส่วนบุคคล ไม่ใช่เพียงการออมเงินหรือการลงทุน แต่คือการรับผิดชอบชีวิตทางการเงินของตัวเอง วางแผนด้วยทรัพยากรที่เรามี และเตรียมอนาคตโดยไม่ผลักภาระให้คนรุ่นถัดไป

ของขวัญที่ดีที่สุดที่พ่อแม่จะมอบให้ลูกได้ อาจไม่ใช่มรดกที่มีมูลค่ามหาศาล แต่คือการบอกกับลูกว่า...

🎁 "ไม่ต้องเป็นห่วงนะ... พ่อกับแม่วางแผนชีวิตของตัวเองไว้แล้ว"

ประโยคนี้อาจไม่ได้มีมูลค่าเป็นตัวเงิน แต่มีคุณค่าทางใจอย่างมหาศาล เพราะการวางแผนที่ดี ไม่ได้ทำเพื่อตัวเราเพียงคนเดียว แต่ทำเพื่อไม่ให้คนที่เรารักต้องแบกรับภาระแทนเราครับ

❓ คำถามที่พบบ่อย

การเงินส่วนบุคคล (Personal Finance) คืออะไร?
การเงินส่วนบุคคล คือการบริหารรายได้ รายจ่าย การออม การลงทุน การบริหารความเสี่ยง และการวางแผนเกษียณของตนเอง เพื่อบรรลุเป้าหมายทางการเงินในแต่ละช่วงชีวิต
ลูกควรเป็นแผนเกษียณของพ่อแม่หรือไม่?
ไม่ควร การวางแผนเกษียณควรตั้งอยู่บนทรัพยากรของตนเอง หากลูกสามารถช่วยดูแลได้ ควรถือเป็นความรักและความกตัญญู ไม่ใช่สมมติฐานของแผนการเงิน
การอยู่กับลูกหลาน หมายความว่าลูกเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายทั้งหมดหรือไม่?
ไม่จำเป็น การอยู่อาศัยร่วมกันและการพึ่งพาทางการเงินเป็นคนละเรื่อง หลายครอบครัวอยู่ร่วมกันแต่ต่างฝ่ายต่างรับผิดชอบค่าใช้จ่ายของตนเอง

พร้อมเริ่มวางแผนการเงินของตัวเองแล้วหรือยัง?

พราะการวางแผนที่ดี ไม่ได้ทำเพื่อตัวเราเพียงคนเดียว แต่ทำเพื่อไม่ให้คนที่เรารักต้องแบกรับภาระแทนเรา

⚠️ ข้อควรระวัง (Disclaimer): บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้และข้อมูลเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำด้านการลงทุน ภาษี ประกัน หรือกฎหมายเฉพาะบุคคล ผลตอบแทนในอดีตไม่ได้รับประกันผลตอบแทนในอนาคต อัตราและเงื่อนไขต่างๆ อาจเปลี่ยนแปลงได้ ผู้อ่านควรศึกษารายละเอียดและความเสี่ยงของผลิตภัณฑ์การเงินอย่างรอบคอบ หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ